اسپات تست Spot analysis | Spot test

اسپات تست Spot analysis | Spot test در ساینس بازار توسط کارشناسان ازمایشگاه میکروب شناسی انجام میشود. این تست جهت بررسی اثز انتی باکتریال موادی نظیر عصاره های گیاهی و یا نانوذرات بر سویه های باکتریایی مختلف انجام میشود.

آزمایش اسپات تست (Spot test یا Spot analysis) یکی از روش‌های ساده، سریع و نسبتاً دقیق برای ارزیابی اثر ضدباکتریایی مواد، ترکیبات شیمیایی یا نانوذرات بر روی باکتری‌ها است. این روش در تحقیقات نانوبیوتکنولوژی، میکروبیولوژی و طراحی آنتی‌میکروبیال‌ها بسیار پرکاربرد است.

🧫 هدف آزمایش اسپات تست Spot analysis | Spot test

بررسی توانایی مهار رشد باکتری توسط نانوذرات (نقره، اکسید روی، اکسید مس، TiO₂ و …)، با استفاده از تماس مستقیم نانوذره با باکتری روی سطح محیط کشت جامد.

⚗️ مواد و وسایل مورد نیازاسپات تست Spot analysis | Spot test

🔬 مراحل انجام اسپات تست Spot analysis | Spot test

1. آماده‌سازی محیط کشت جهت اسپات تست Spot analysis | Spot test:

   سطح Muller–Hinton Agar را با سوسپانسیون باکتری از طریق سواب استریل به‌صورت یکنواخت پوشش دهید.

2. افزودن قطره نانوذره:

   با میکروپیپت، مقدار ۵ تا ۱۰ میکرولیتر از محلول نانوذره را به‌صورت قطره‌ای (spot) در نقاط جداگانه روی سطح محیط قرار دهید.

   👉 می‌توانید چند غلظت متفاوت را در نقاط مختلف محیط آزمایش کنید.

3. خشک شدن:

   اجازه دهید قطره‌ها حدود ۱۵ دقیقه در دمای اتاق خشک شوند (تا نفوذ کامل به سطح آگار).

4. انکوباسیون:

   پلیت را در ۳۷°C به مدت ۱۸ تا ۲۴ ساعت داخل انکوباتور قرار دهید.

5. بررسی نتایج اسپات تست Spot analysis | Spot test:

   پس از انکوباسیون اسپات تست Spot analysis | Spot test، سطح پلیت را بررسی کنید:

   • 🔴 هاله شفاف بدون رشد اطراف قطره: نانوذره دارای خاصیت ضدباکتریایی در آن غلظت است.
   • ⚪ بدون هاله مهار یا رشد کامل اطراف نقطه: اثر ضدباکتریایی ندارد یا غلظت ناکافی است.

📊 تجزیه و تحلیل داده‌ها اسپات تست Spot analysis | Spot test

• اندازه قطر ناحیه مهار (mm) را با خط‌کش یا کولیس اندازه‌گیری کنید.
• می‌توان منحنی غلظت–اثر (Dose–Response) رسم کرد تا مقدار MIC (حداقل غلظت مهارکننده) تخمین زده شود.
• برای هر نمونه، بهتر است تکرار سه‌گانه (triplicate tests) انجام شود تا داده‌ها معتبرتر باشند.

⚠️ نکات مهم اسپات تست Spot analysis | Spot test

• نانوذرات را در محیط استریل و بدون تجمع (agglomeration) آماده کنید؛ گاهی نیاز به سونیکیشن قبل از تست است.
• اگر نانوذره رنگی یا مات باشد، ممکن است مشاهده هاله مهار رشد دشوار شود — می‌توان از روش مکمل لکه‌گذاری با سواب ثانویه استفاده کرد.
• از شاهد‌های کنترل استفاده کنید:
  • 🔸 کنترل مثبت: آنتی‌بیوتیک استاندارد (مثلاً آمپی‌سیلین)
  • 🔸 کنترل منفی: نقطه حاوی حلال نانوذره (مثل آب یا DMSO)

📘 مزایای اسپات تست Spot analysis | Spot test برای نانوذرات

• نیاز به حجم کم نمونه و محیط
• مشاهده ساده و سریع اثرات
• امکان بررسی هم‌زمان چند غلظت یا چند نوع نانوذره در یک پلیت
• مناسب برای غربالگری اولیه پیش از انجام آزمون‌های دقیق‌تر مانند MIC، MBC یا روش دیسک دیفیوژن اصلاح‌شده

چنانچه نانوذره فاقد قدرت تحرک میباشد میتوانید به جای تست هاله عدم رشد یا وول اگار دیفیوژن یا چاهک گذاری از روش جایگزین اسپات تست Spot analysis | Spot test استفاده نمایید. در این روش برخلاف روش دیسک دیفیوژن یا چاهک گزاری نیازی به انتشار نانوذره در محیط کشت نمیباشد زیرا نانوذره به صورت یکنواخت در محیط کشت حل شده است و سپس باکتری به صورت لکه ای روی محیط کشت داده میشود. درحالیکه در روش دیسک دیفیوژن یا چاهگ گذاری کل محیط کشت با باکتری کشت داده میشد و نانوذره در یک نقطه روی محیط کشت تلقیح میشد و نیازمند انتشار نانوذره در محیط کشت بودیم.

شما پژوهشگر محترم میتوانید از خدمت انجام تست اسپات تست Spot analysis | Spot test جهت طرح های تحقیقاتی خود و یا پایان نامه های خود استفاده نمایید. اسپات تست Spot analysis | Spot test یک تست مکمل در کنار تست های انتی باکتریال نظیر میکروبراث دایلوشن یا MIC (حداقل غلظت مهار کنندگی رشد باکتری) میباشد که جهت بررسی اثر انتی باکتریال نانوذرات استفاده میشود.