محیط کشت اماده شکلات اگار Chocolate agar

محیط کشت اماده شکلات اگار Chocolate agar را میتوانید در تعداد پلیت دلخواه از ساینس بازار ثبت سفارش نمایید. شما پژوهشگر گرامی میتوانید جهت کسب اطلاعات بیشتر با کارشناسان فنی ساینس بازار در ارتباط باشید.

محیط کشت شکلات آگار (Chocolate Agar) یک محیط کشت غنی‌شده است که در میکروب‌شناسی برای رشد باکتری‌های سخت‌رشدیافته (fastidious bacteria) به‌ویژه در نمونه‌های بالینی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

🔬 محیط کشت اماده شکلات اگار Chocolate agar چیست؟ 

شکلات آگار نوعی محیط کشت حاوی خون لیز شده است. در واقع از خون گوسفند یا اسب به‌عنوان افزودنی استفاده می‌شود، اما در هنگام تهیه، خون در دمای حدود ۸۰ درجه سانتی‌گراد به محیط آگار حرارت دیده اضافه می‌شود تا گلبول‌های قرمز لیز شده و محتویات آن‌ها شامل NAD (فاکتور V) و همین (فاکتور X) که جهت رشد بعضی باکتری ها ضروری اند در محیط آزاد شود. این اتفاق به محیط رنگ قهوه‌ای تیره‌ای می‌دهد که شبیه شکلات است (به همین دلیل نام آن “شکلات آگار” است).

⚗️ ترکیبات اصلی محیط کشت اماده شکلات اگار Chocolate agar

– پپتون و عصاره گوشت (Peptone & Meat extract) → منبع آمینواسید و مواد مغذی
– NaCl → حفظ فشار اسمزی
– آگار پایه → ماده جامدکننده
– خون لیز‌شده (معمولاً 5–10%) → تأمین NAD (فاکتور V) و همین (فاکتور X)
– pH: حدود 7.2 ± 0.2

 🧫 کاربردهای محیط کشت اماده شکلات اگار Chocolate agar

1. کشت باکتری‌های سخت‌رشدیافته انسانی مانند:
– Neisseria gonorrhoeae نایسریا گنوره (عامل سوزاک)
– Neisseria meningitidis نایسریا مننژیتیدیس (عامل مننژیت)
– Haemophilus influenzae هموفیلوس انفولانزا

2. تشخیص بالینی در آزمایشگاه‌های میکروبیولوژی پزشکی

3. برای بررسی میکروبی نمونه‌های حاصل از خون، مغز، مجاری تناسلی و تنفسی

 ⚙️ تفاوت محیط کشت شکلات اگار با محیط کشت بلاد اگار Blood Agar:

شکلات اگار : مناسب جهت رشد باکتری های گرم مثبت و منفی . در ساخت ان از خون حرارت دیده استفاده میشود. جهت رشد باکتری های سخت رشد استفاده میشود مانند نایسریا و هموفیلوس انفولانزا

بلاد اگار : مناسب جهت رشد باکتری های گرم مثبت و منفی میباشد. محیط عمومی تر جهت رشد باکتری ها نسبت به شکلات اگار است و از خون تازه جهت تهیه ان استفاده میشود.

نکات نگهداری محیط کشت اماده شکلات اگار Chocolate agar:

– باید در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد نگهداری شود.
– از خشک‌شدن و آلودگی ثانویه باید جلوگیری شود.
– تاریخ انقضا معمولاً ۲ تا ۳ ماه است (بسته به شرکت تولیدکننده).

نحوه ساخت محیط کشت شکلات آگار (Chocolate Agar)

ساخت محیط کشت شکلات اگار در آزمایشگاه میکروب‌شناسی نیاز به دقت در دما و شرایط استریل دارد، زیرا کیفیت نهایی محیط به آزاد شدن کامل فاکتورهای رشد (X و V) از گلبول‌های قرمز بستگی دارد. در ادامه، دستور گام‌به‌گام کامل آن آورده شده است.

🧪 مواد مورد نیاز:

1. پایه محیط آگار (Nutrient Agar یا Blood Agar Base) — 40 گرم در لیتر
2. آب مقطر مقطر شده (Distilled Water) — ۱ لیتر
3. خون گوسفند یا اسب تازه (بدون ضدانعقاد) — حدود 5 تا 10 درصد از حجم محیط
4. اتوکلاو، بن‌ماری، ارلن، پتری‌دیش، پمپ خلأ یا شعله بنزن برای استریل‌سازی

⚗️ مراحل آماده‌سازی محیط کشت اماده شکلات اگار Chocolate agar:

 1. آماده‌سازی پایه آگار:
– مقدار مورد نیاز از Blood Agar Base را وزن کرده و در آب مقطر حل کنید.
– محلول را تا جوش حرارت دهید تا کاملاً شفاف شود.
– pH را روی 7.2 ± 0.2 تنظیم کنید.
– محیط را در اتوکلاو در 121°C به مدت 15 دقیقه استریل نمایید.

 2. خنک‌کردن محیط:
– پس از اتوکلاو، اجازه دهید محیط تا حدود 75–80°C خنک شود.
(اگر دما بالاتر باشد، قندها تجزیه می‌شوند؛ اگر پایین‌تر باشد، لیز کامل خون اتفاق نمی‌افتد.)

3. افزودن خون:
– مقدار 5–10٪ خون تازه گوسفند یا اسب را در محیط ریخته و همزمان به‌آرامی هم بزنید تا یکنواخت شود.
– در این مرحله، گلبول‌های قرمز لیز می‌شوند و هموگلوبین آزادشده محیط را قهوه‌ای تیره (شکلاتی) می‌کند.
🔸 اگر خون به‌خوبی لیز نشد، دما را 80°C نگه دارید تا رنگ یکنواخت شود.

 4. ریختن در پتری‌دیش:
– پس از یکنواخت‌شدن، در حالی که هنوز مایع است، محیط را داخل پتری‌دیش‌های استریل بریزید.
– اجازه دهید در دمای اتاق سفت شود.

 5. نگهداری محیط کشت اماده شکلات اگار Chocolate agar :
– پلیت‌ها را داخل کیسه پلاستیکی یا باکس دربسته قرار دهید تا رطوبت حفظ شود.
– در یخچال (دمای ۲ تا ۸°C) نگهداری کنید.
– از انجماد یا نور مستقیم جلوگیری کنید.
– مدت نگهداری معمولاً ۲ تا ۳ هفته است.

 🧫 نکات مهم:
– از خون تازه و استریل استفاده شود (خون قدیمی ممکن است باعث رشد ضعیف باکتری شود).
– از حرارت بیش از ۸۰°C خودداری کنید؛ زیرا فاکتورهای رشد (V و X) تخریب می‌شوند.
– محیط نهایی نباید رسوب یا حباب داشته باشد.

شما پژوهشگر محترم میتوانید با خرید محیط کشت اماده شکلات اگار Chocolate agar از این محیط کشت اختصاصی جهت طرح های تحقیقاتی و پایان نامه های خود استفاده نمایید. محیط کشت اماده شکلات اگار Chocolate agar مناسب جهت تشخیص باکتری های گرم مثبت سخت رشد مانند هموفیلوس انفولانزا و نایسریا گنوره میباشد.

شرایط رشد باکتری سخت رشد نایسریا گنوره در محیط کشت اماده شکلات اگار Chocolate agar چیست؟

برای رشد موفقیت‌آمیز Neisseria gonorrhoeae (نایسریا گنوره) روی محیط کشت شکلات آگار (Chocolate Agar)، نیاز به شرایط خاصی از نظر دما، رطوبت، و محیط غنی‌شده وجود دارد.

از آنجایی که N. gonorrhoeae یک باکتری سخت‌رشدیافته (Fastidious) است، محیط شکلات آگار برای آن ایده‌آل است زیرا فاکتورهای ضروری را فراهم می‌کند:

🌡️ شرایط رشد ایده‌آل برای Neisseria gonorrhoeae روی شکلات آگار:

1. دما (Temperature):

دمای بهینه:35 تا 37 درجه سانتی‌گراد این دمای بدن انسان است که این ارگانیسم برای آن تکامل یافته است.

 2. شرایط کشت (Atmosphere):

دی‌اکسید کربن CO2 : نایسریا گنوره برای شروع و رشد سریع به اتمسفر غنی‌شده با CO2 (تقریباً 5 تا 10 درصد) نیاز دارد. دی‌اکسید کربن به تثبیت pH محیط کمک کرده و برای متابولیسم آن ضروری است.
رطوبت (Humidity): محیط باید مرطوب نگه داشته شود. محیط‌های کشت شکلات آگار معمولاً در دستگاه انکوباتور با رطوبت بالا قرار داده می‌شوند تا از خشک شدن کلنی‌ها بر روی محیط کشت اماده شکلات اگار Chocolate agar جلوگیری شود.

 3. تأمین مواد مغذی (در محیط شکلات آگار):

فاکتور X (Hemin): این فاکتور از طریق لیز شدن گلبول‌های قرمز در حرارت (در تهیه شکلات آگار) در محیط آزاد می‌شود. N. gonorrhoeae برای تنفس و رشد به این فاکتور نیاز دارد.
فاکتور V (NAD): این فاکتور نیز از گلبول‌های قرمز آزاد می‌شود. نکته مهم: سایر گونه‌های نایسریا (مانند N. meningitidis) تنها از فاکتور V استفاده می‌کنند، در حالی که N. gonorrhoeae هم به X و هم به V نیاز دارد (به همین دلیل روی محیط آگار خوندار ساده رشد نمی‌کند).

🔄 جایگزین‌های محیط کشت اماده شکلات اگار Chocolate agar و سایر محیط‌های انتخابی:

اگرچه شکلات آگار قابل قبول است، اما در محیط‌های بالینی، معمولاً از محیط‌های انتخابی‌تر استفاده می‌شود که رشد باکتری‌های مزاحم را مهار می‌کنند. این محیط‌ها معمولاً بر پایه شکلات آگار هستند، اما با آنتی‌بیوتیک‌های خاصی غنی شده‌اند:

1. محیط مارتین (Thayer–Martin Medium): شکلات آگار تقویت‌شده با آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند ونکومایسین، جنتامایسین و تری‌متوپریم، برای مهار فلور طبیعی مجاری ادراری تناسلی.
2. محیط مارتین اصلاح‌شده (Modified Thayer–Martin – MTM): مشابه مورد بالا، اما اغلب دارای کلیندامایسین به جای ونکومایسین یا در کنار آن برای مهار بهتر باکتری‌های گرم مثبت است.

خلاصه: برای کشت *N. gonorrhoeae* روی محیط کشت اماده شکلات اگار Chocolate agar ، به انکوباتور با دمای 37°C، رطوبت بالا و اتمسفر حاوی 5 تا 10% CO2 نیاز دارید.