تشخیص مقاومت AMPC در ازمایشگاه میکروب شناسی ساینس بازار انجام میشود. آنزیمهای AmpC β-lactamase یکی از مهمترین عوامل مقاومت دارویی در باکتریهای گرم منفی هستند. این آنزیمها قابلیت تخریب گستردهی سفالوسپورینها را دارند و برخلاف آنزیمهای ESBL، توسط مهارکنندههایی مانند کلاولونیک اسید مهار نمیشوند. ظهور ژنهای پلاسمیدی AmpC و انتقال افقی آنها بین گونههای باکتریایی، به یکی از چالشهای جدی نظام سلامت جهانی تبدیل شده است.
تشخیص مقاومت AMPC در سویه های میکروبی خود را به ساینس بازار بسپارید. تست های فنوتایپی جهت تشخیص مقاومت AMPC و همچنین تست های مولکولی PCR جهت تشخیص مقاومت AMPC در ازمایشگاه میکروبی و مولکولی ساینس بازار توسط کارشناسان مجرب ازمایشگاهی انجام میشود. همچنین امکان بهرمندی از مشاوره و منتورینگ پژوهشی و عملی در زمینه انجام تست تشخیص مقاومت AMPC نیز برای دانشجویان محترم فراهم است.
” آزمایشگاه میکروب شناسی ساینس بازار زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی مشهد “
اماده ارائه خدمات انجام تست های میکروبی نظیر تشخیص و افتراق باکتری های ESBL مثبت و همچنین جمع اوری نمونه های باکتری با مقاومت ESBL و سایر فنوتیپ های مقاومتی از نمونه های بالینی جهت انجام طرح تحقیقاتی و یا انجام پایان نامه ها میباشد.

انجام تست آنتی بیوگرام | تست حساسیت میکروبی | دیسک دفیوژن | کربی بائر
500,000 تومان
برای خرید کلیک کنید

انجام تست آنتی بیوگرام | تست حساسیت میکروبی | دیسک دفیوژن | کربی بائر
500,000 تومان
برای خرید کلیک کنید
۱. معرفی و اهمیت تشخیص مقاومت AMPC
مقاومت میکروبی ناشی از AmpC β-lactamase از مهمترین انواع مقاومت به آنتیبیوتیکهای β-لاکتامی است.
این آنزیمها باعث غیرفعال شدن داروهایی نظیر:
- پنیسیلینها (Penicillins)
- سفامایسینها (Cephamycins) مثل Cefoxitin
- سفالوسپورینهای نسل سوم مثل Cefotaxime و Ceftazidime
میشوند و بر خلاف ESBL، از مهار آنزیمی توسط Clavulanic Acid، Sulbactam و Tazobactam مصون هستند.
این ویژگی بالینی پس از تشخیص مقاومت AMPC ، درمان عفونتهای ناشی از آنها را سختتر میکند.
۲. سازوکار مولکولی آنزیم AmpC β-lactamase در تشخیص مقاومت AMPC
آنزیمهای AmpC متعلق به کلاس C آمبلر (Ambler Class C) هستند و در دستهی Bush-Jacoby گروه 1 طبقهبندی میشوند.
این آنزیمها از نوع سرینباز (Serine-based) بوده و از جایگاه فعال خود برای حمله به حلقه بتالاکتام دارو استفاده میکنند.
۲.۱ مراحل واکنش آنزیمی
فرآیند تخریب دارو شامل دو مرحله است:
- مرحله آسیلاسیون (Acylation):گروه هیدروکسیل سرین فعال به کربن حلقهی بتالاکتام حمله کرده و آن را غیرفعال میکند.
- مرحله دهیدآسیلاسیون (Deacylation):آب مولکولی حلقه را باز کرده و آنزیم دوباره فعال میشود تا داروهای بعدی را تخریب کند.
۲.۲ طیف دارویی
آنزیمهای AmpC قادر به تخریب داروهای زیر هستند:
- Cephalothin
- Cefazolin
- Cefoxitin
- Cefotaxime
اما تأثیر کمی بر کرباپنمها (Carbapenems) دارند.
۳. ژنتیک و تنظیم بیان AmpC در تشخیص مقاومت AMPC
۳.۱ AmpC کروموزومی (Chromosomal AmpC)
برخی باکتریها مانند موارد زیر بهصورت طبیعی ژن AmpC را در کروموزوم خود دارند:
- Enterobacter cloacae
- Citrobacter freundii
- Serratia marcescens
- Pseudomonas aeruginosa
- Escherichia coli
ژن ampC معمولاً توسط ampR (تنظیمکننده فعال) و ampD (مهارکننده) کنترل میشود.
در صورت جهش در ampD، بیان ژن AmpC بهصورت مداوم و بالا انجام میشود و مقاومت شدید بروز میکند.
۳.۲ Ampc پلاسمیدی (Plasmid-Mediated AmpC)
انتقال پلاسمیدی باعث انتشار سریعتر مقاومت شده است.
باکتریها میتوانند از طریق پلاسمید، ژنهای AmpC را از گونههای دیگر دریافت کنند، مانند:
- خانوادهی DHA از Morganella morganii
- CMY از Citrobacter freundii
- ACT و FOX
انتقال افقی این پلاسمیدها سبب گسترش مقاومت چنددارویی در بیمارستانها شده است.
۴. آنزیم AmpC β-lactamase در تشخیص مقاومت AMPC
۴.۱ روشهای فنوتیپی (Phenotypic Detection)
الف) غربالگری اولیه
دیسک سفتازیدیم و دیسک ترکیبی سفتازیدیم کلاولونیک اسید با فاصله از هم روی محیط مولر هلیتون اگار قرار میگیرند. درصورتیکه باکتری به دیسک سفتازیدیم مقاوم باشد و قطر هاله عدم رشد دیسک ترکیبی کمتر از 5 mm با قطر هاله عدم رشد سفتازیدیم به تنهایی تفاوت داشته باشد تشخیص مقاومت AMPC گزارش میشود.
به عبارتی مقاومت به Cefoxitin یا Cefotaxime یا سفتازیدیم بدون مهار توسط کلاوولانیک اسید، نشانهی احتمال وجود AmpC و تشخیص مقاومت AMPC است.

ب) تستهای تأییدی
۱. تست دیسک AmpC:
استفاده از دیسک محتوی عصاره آنزیمی AmpC در کنار دیسک Cefoxitin روی محیط کشت مولر
۲. تست دیسک ترکیبی با اسید بورونیک (Boronic Acid Test):
دو دیسک Cefoxitin با و بدون اسید بورونیک قرار داده میشود.
افزایش قطر ناحیه مهار ≥ ۵ میلیمتر در دیسک دارای اسید بورونیک نشاندهندهی وجود AmpC است.
۳. تست سهبعدی (Three-dimensional Test):
روش دقیقتر تشخیص مقاومت AMPC مبتنی بر انتشار عصارهی آنزیم باکتری به سمت دیسک Cefoxitin و تغییر در شکل ناحیهی مهار.
۴.۲ روشهای مولکولی (Genotypic Detection)
- استفاده از تکنیک PCR با آغازگرهای اختصاصی برای خانوادههای ژنی (DHA، ACT، FOX، CMY، MOX، EBC).
- Multiplex PCR برای شناسایی همزمان چند نوع ژن AmpC.
- تعیین توالی ژنی (Sequencing) برای شناسایی دقیق نوع سویه.
۵. پیامدهای بالینی و درمانی تشخیص مقاومت AMPC
وجود آنزیم AmpC در باکتریها منجر به:
- شکست درمان با سفالوسپورینها و ترکیبات مهارکنندهی بتالاکتاماز
- محدود شدن گزینههای درمانی به کارباپنمها (Imipenem, Meropenem)
- افزایش شیوع عفونتهای بیمارستانی مقاوم به آنتیبیوتیک
۵.۱ راهکارهای درمانی
درمانهای پیشنهادی بر اساس حساسیت میکروبی:
- کارباپنمها: داروهای مؤثر در موارد شدید.
- سفپیم (Cefepime): در موارد با بیان پایین AmpC مؤثر است.
- تجویز آنتیبیوتیکهای غیر بتالاکامی مانند فلوروکینولونها یا تایگِیسایکلین (Tigecycline) بر اساس نتیجه آزمونهای حساسیت پیشنهاد میشود.
مکانیسم مولکولی مقاومت به واسطهی بتالاکتامازهای AmpC
آنزیمهای AmpC (Ampicillinase-type C β-Lactamases)، از خانوادهی بزرگتر بتالاکتامازها هستند که مسئول مقاومت گستردهای در برابر خانوادهی وسیعی از آنتیبیوتیکهای بتالاکتامی، به ویژه نسلهای اول و دوم سفالوسپورینها، و گاهی اوقات سفالوسپورینهای نسل سوم (مانند سفتازیدیم و سفتریاکسون) و مونوکتامها ( مانند آزرئونام Aztreonam ) میباشند.
مقاومت ناشی از این آنزیمها به صورت هیدرولیز مستقیم پیوند آمیدی در حلقهی بتالاکتام آنتیبیوتیک عمل میکند.
” آزمایشگاه میکروب شناسی ساینس بازار زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی مشهد “
اماده ارائه خدمات انجام تست های میکروبی نظیر تشخیص و افتراق باکتری های ESBL مثبت و همچنین جمع اوری نمونه های باکتری با مقاومت ESBL و سایر فنوتیپ های مقاومتی از نمونه های بالینی جهت انجام طرح تحقیقاتی و یا انجام پایان نامه ها میباشد.

انجام تست آنتی بیوگرام | تست حساسیت میکروبی | دیسک دفیوژن | کربی بائر
500,000 تومان
برای خرید کلیک کنید

انجام تست آنتی بیوگرام | تست حساسیت میکروبی | دیسک دفیوژن | کربی بائر
500,000 تومان
برای خرید کلیک کنید


۱. ساختار و عملکرد آنزیم AmpC در مقاومت Ampc
AmpC ها در دستهبندی کلاس C (Class C) از سیستم طبقهبندی بتالاکتامازها (مانند سیستم آمو/بش-بوش) قرار میگیرند.
- سایت فعال (Active Site): مکانیسم اصلی آنها اتکا به یک باقیماندهی سرین (Serine) در سایت فعال است. این باقیماندهی سرین، دقیقاً مانند پنیسیلین-بیندینگ پروتئینها (PBPs)، با حلقهی بتالاکتام آنتیبیوتیک پیوند کووالانسی برقرار میکند.
- مکانیسم هیدرولیز (واکنش)
- آسیلاسیون (Acylation): باقیمانده سرین نوکلئوفیل (هستهدوست)، به کربن کربونیل حلقهی بتالاکتام حمله کرده و پیوند آمیدی را میشکند. این امر منجر به تشکیل یک محصول میانی آسیله شده (آنزیم متصل به بخش تخریبشدهی آنتیبیوتیک) میشود.
- دآسیلاسیون (Deacylation): در مرحلهی دوم، مولکول آب (کاتالیز شده توسط باقیماندههای اسید/باز در سایت فعال) وارد عمل شده و پیوند بین آنزیم و بخش تخریبشده را میشکند. این مرحله معمولاً آهستهتر از مرحلهی اول است و سرعت کلی واکنش (جریان کاتالیز) را محدود میکند.
- بازسازی: آنزیم به فرم اولیه خود بازگشته و آمادهی حمله به مولکول بتالاکتام بعدی میشود.
۲. منابع ژنتیکی مقاومت Ampc (کروموزومی در مقابل پلاسمیدی)
مقاومت توسط ژنهای blaAmpC کد میشود که میتوانند در دو مکان اصلی قرار گیرند و این امر تأثیر زیادی بر پروفایل مقاومت دارد :
الف) AmpCهای کروموزومی (Chromosomally Encoded AmpCs)
این ژنها به طور طبیعی در کروموزوم باکتریهای خاصی مانند Enterobacter spp., Serratia marcescens, Citrobacter freundii, و Proteus mirabilis وجود دارند.
- تنظیم طبیعی: بیان این ژنها معمولاً در سطح بسیار پایین و القا نشدنی (Basal/Uninducible) است و به همین دلیل، سویههای وحشی این باکتریها ممکن است حساس یا فقط به میزان کم مقاوم باشند.
- القای شدید (Induction): در حضور برخی آنتیبیوتیکهای بتالاکتامی خاص (مانند سفالوسپورینهای نسل سوم)، این ژنها میتوانند به شدت القا شوند. این القا منجر به تولید بسیار زیاد آنزیم شده و مقاومت بالینی قابل توجهی ایجاد میکند.
ب) AmpCهای پلاسمیدی (Plasmid-Mediated AmpCs – pAmpCs)
این ژنها روی پلاسمیدها (قطعات کوچک DNA خارج از کروموزوم) قرار دارند و میتوانند از طریق انتقال افقی ژن (HGT) بین گونههای مختلف باکتریها (بویژه در E. coli و Klebsiella pneumoniae) منتقل شوند.
- ویژگی کلیدی: pAmpCs معمولاً همیشه فعال و دارای بیان بالا (Constitutively Expressed) هستند، زیرا ژنهای کنترلکننده (Promoter) آنها توسط باکتریهای میزبان جدید بهینه شده است. این امر باعث میشود حتی بدون حضور آنتیبیوتیک، سطح بالایی از آنزیم تولید شود و مقاومت قابل تشخیص باشد.
۳. پیامد بالینی و تأثیر بر انتخاب آنتیبیوتیک پس از تشخیص مقاومت AMPC
مقاومت ناشی از AmpC به چند دلیل چالشبرانگیز است:
- طیف گسترده: این آنزیمها میتوانند پنیسیلینها، سفالوسپورینهای نسل اول، دوم و اغلب سوم را تخریب کنند.
- واکنش به مهارکنندهها: برخلاف اغلب بتالاکتامازهای رایج (ESBLs)، اکثر AmpCهای تولید شده توسط Enterobacteriaceae (کروموزومی یا پلاسمیدی) در برابر مهارکنندههای رایج مانند کلاولانات پتاسیم (Clavulanic Acid) مقاوم هستند. این موضوع یک چالش بزرگ در تفسیر نتایج آزمایشگاهی ایجاد میکند.
جمعبندی تشخیص مقاومت AMPC
مقاومت آنتیبیوتیکی ناشی از AmpC β-lactamase یکی از خطرناکترین انواع مقاومت در باکتریهای گرم منفی است.
این مقاومت معمولاً باعث عدم موفقیت درمان با سفالوسپورینها و افزایش نیاز به داروهای پیشرفته مانند کارباپنمها میگردد.
شناسایی صحیح این آنزیم، بهویژه تمایز آن از ESBL، نقش حیاتی در کنترل عفونتهای بیمارستانی و مدیریت صحیح درمان دارد.
جهت ثبت سفارش خرید تشخیص مقاومت AMPC و یا جمع اوری نمونه های میکروبی با مقاومت AMPC و یا سایر فنوتایپ های مقاومت نظیر ESBL با کارشناسان میکروب شناسی ساینس بازار با شماره تماس 09351245541 در ارتباط باشید.
همچنین ساینس بازار با در اختیار داشتن ازمایشگاه های مولکولی و میکروب شناسی قادر است صفر تا صد پروژه تحقیقاتی شما را با همراهی کارشناسان میکروب شناسی و علوم ازمایشگاهی به بهترین نحوه و با قیمت مقرون به صرفه انجام دهد.
درصورت تمایل میتوانید از خدمات منتورینگ پژوهشی (کلیک کنید) ساینس بازار نیز استفاده نمایید و هرگونه سوال یا مشکلی در زمینه انجام کار عملی پایان نامه خود داشته باشید از اساتید و دانشجویان مقاطع تحصیلی بالاتر بپرسید. کمک در انجام نگارش پروپوزال ، نگارش پایان نامه ، نگارش مقاله علمی و چاپ مقاله علمی نیز در ساینس بازار انجام میشود.


طبقهبندی انواع بتالاکتامازها
بتالاکتامازها آنزیمهایی هستند که با تجزیهی حلقهی بتالاکتام موجود در آنتیبیوتیکهای گروههای پنیسیلین، سفالوسپورین، کارباپنم و مونوکتام، موجب غیرفعال شدن دارو و ایجاد مقاومت میکروبی میشوند.
این آنزیمها بسیار متنوعاند؛ تاکنون بیش از ۵۰۰۰ نوع مختلف از آنها در باکتریهای گرم منفی و گرم مثبت گزارش شده است. برای دستهبندی آنها دو سیستم معتبر وجود دارد که از دیدگاه متفاوتی به موضوع نگاه میکنند:
۱. طبقهبندی آمبـلر (Ambler Classification) – بر پایهٔ ساختار مولکولی
این سیستم، آنزیمها را بر اساس ساختار توالی اسید آمینه و مکانیسم کاتالیزوری به چهار دستهی اصلی تقسیم میکند:
| کلاس | نوع باقیماندهی فعال (Active Residue) | نمونههای شاخص | خصوصیات و حساسیت به مهارکنندهها |
|---|---|---|---|
| Class A | دارای سرین (Serine) در سایت فعال | TEM, SHV, CTX-M, KPC | حساس به کلاولانات و تازوباکتام؛ بیشتر مسئول ESBL و کارباپنمیزها در باکتریهای گرم منفی هستند. |
| Class B | دارای فلز روی (Zn²⁺) — معروف به متالو-بتالاکتامازها (MBLها) | IMP, VIM, NDM, SPM | تخریبکنندهی گستردهی سفالوسپورینها و کارباپنمها؛ به مهارکنندههای کلاسیک (کلاولانات و غیره) مقاوم ولی با EDTA مهار میشوند. |
| Class C | دارای سرین در سایت فعال | AmpC, ADC, FOX | مقاوم در برابر کلاولانات؛ بیشتر در انتروباکتریاسههای کروموزومی یا پلاسمیدی دیده میشوند. |
| Class D | دارای سرین در سایت فعال | OXA-type enzymes | میتوانند پنیسیلینها و برخی کارباپنمها را تخریب کنند؛ به مهارکنندههای معمول تأثیرناپذیرند؛ اغلب در Acinetobacter و Pseudomonas گزارش میشوند. |
💡 نکته: کلاس A, C و D همگی از نوع «سرین بتالاکتامازها» هستند، در حالی که کلاس B تنها دستهی «فلزی» است.
۲. طبقهبندی بوش – ژاکوبی (Bush–Jacoby Classification) – بر پایهٔ عملکرد و خصوصیات بیوشیمیایی
این سیستم قدیمیتر و از دیدگاه عملکردی است (بر اساس طیف تخریب دارو و پاسخ به مهارکنندهها)، و بتالاکتامازها را به سه گروه اصلی و چند زیرگروه تقسیم میکند:
| گروه اصلی | نوع فعالیت و مثال |
|---|---|
| Group 1 (Cephalosporinases) | شامل آنزیمهای AmpC و همخانوادهها. مقاومت شدید به سفالوسپورینها، فاقد مهار توسط کلاولانات. |
| Group 2 (Broad-Spectrum β-Lactamases) | شامل خانوادههای TEM، SHV، CTX-M، و برخی کارباپنمیزهای کلاس A. حساس به مهارکنندهها؛ تخریب طیف گستردهای از پنیسیلینها و سفالوسپورینها. |
| Group 3 (Metallo-β-Lactamases) | وابسته به یون فلزی؛ شامل IMP، VIM، NDM و سایر فلزوابستهها. هدف اصلیشان کارباپنمها هستند و تنها با شلاتهکنندههایی مانند EDTA مهار میشوند. |
در طبقهبندی جدیدتر (نسخهی بوش–ژاکوبی–میِدا، ۲۰۱۰)، برخی زیرگروهها (مانند 2be برای ESBLها، 2df برای KPCها، و 2d برای OXAها) به تفکیک عملکرد خاصتر تقسیم شدهاند.
۳. ارتباط متقابل دو سیستم
طبقهبندی آمبلر و بوش–ژاکوبی مکمل یکدیگرند و تلفیق آنها دید جامعتری میدهد:
| آمبلر | بوش–ژاکوبی | نمونهها |
|---|---|---|
| A | Group 2 | TEM, SHV, CTX-M, KPC |
| B | Group 3 | VIM, NDM, IMP |
| C | Group 1 | AmpC, FOX |
| D | Group 2d | OXA-type β-lactamases |
۴. اهمیت بالینی طبقهبندی
شناخت نوع بتالاکتاماز کمک میکند تا مقاومت سویهها دقیقتر تفسیر شود و آنتیبیوتیک مناسب انتخاب گردد:
- اگر کلاس A تشخیص داده شود → احتمالاً حساس به مهارکنندههای بتالاکتاماز (کلاولانات، تازوباکتام).
- اگر کلاس C یا D باشد → باید از آنتیبیوتیکهای مقاومتر مثل سفپیم یا کارباپنمها استفاده شود.
- اگر کلاس B باشد → مهار توسط EDTA تأیید شده و استفاده از کارباپنمها معمولاً بیاثر است.